1. خانه
  2. تغذیه سالم
  3. خواص مواد غذایی
  4. ضایعات چای چیست ؟
ضایعات چای هایا (2)-min

ضایعات چای چیست؟

پس ازانجام مراحل مختلف روی گیاه چایی camellia sinensis ضایعاتی از ساقه و چوب برجای می ماند. این ضایعات چای در کارخانه های چای سازی پس از پایان فصل تولید چایی یافت می شود. در حال حاضر یکی از پرکاربردترین استفاده از این ضایعات چای، به کار رفتن آنها به عنوان کود گیاهی است.

كمپوست (Compost)، كودي است كه از بازيافت مواد ارگانيك (مواد زائدي كه ازگياهان و حيوانات برجاي مي‌مانند) به دست مي‌آيد. از كمپوست در باغباني و كشاورزي به عنوان تقويت‌كننده خاك استفاده مي‌شود. کاربرد ضایعات کشاورزی به صورت  کمپوست شده مزیت های زیادی دارد و یکی از مهمترین این فایده ها تبدیل مواد آلی موجود در ضایعات آلی به مواد معدنی می باشد و این مواد معدنی است که به راحتی توسط ریشه های گیاه قابل جذب می باشد. علاوه بر این مواد آلی کمپوست شده عموما دارای خصوصیات فیزیک خوبی بوده و از آنها می توان بصورت خالص یا مخلوط با سایر مواد آلی یا معدنی (پرلیت و غیره ) به عنوان بسترهای کشت گیاهان زینتی یا سبزی های گلخانه ای در کشت های بدون خاک استفاده نمود. همچنین برای اصلاح خاک نیز ضایعات چایی قابلیت کاربرد مناسبی دارد.

كارشناسان كشاورزي عقيده دارند كمپوست ضایعات چای يكي از بهترين كودهاي گياهي و تقويت‌كننده‌هاي طبيعي خاك است و مي‌تواند جايگزين خوبي براي كودهاي تجاري شود. مهمترين حسن اين كود، ارزان بودن آن است. شما مي‌توانيد بدون پرداخت حداقل هزینه آن را در خانه‌تان توليد كنيد. استفاده از كمپوست ساختار خاك را ارتقا مي‌دهد، محتواي خاك را تقويت مي‌كنند و سبب مي‌شود خاك مدت زمان بيشتري بتواند آب را در خود نگه دارد. كمپوست قدرت باروري خاك را افزايش مي‌دهد و كمك مي‌كنند ريشه‌هاي سالم در گياه رشد كند. کود آلی کمپوست در خاک های سنگین دانه بندی و تخلل خاک را بهتر می سازد و نفود پذیری و تهویه خاک را بهبود می بخشند.

استفاده از چای در خاک پوششی قارچ دکمه ای

پوشش دهی خاک نقش مهمی در کشت قارچ دارد. پیت یک ماده پوششی خوب برای کشت قارچ است اگرچه مواد پوششی مختلفی به جای پیت توسط محققان بررسی شده است. محیط خاک‌پوششی عامل مهمی در دست‌یابی به تولید مطمئن و عملکرد بالای قارچ است.

یکی از مهم‌ترین مسائل در پرورش قارچ دکمه‌ای استفاده از مواد پوششی ارزان، در دسترس و مطلوب می‌باشد. در مناطق شرقی دریای سیاه در ترکیه گیاه چای به‌خوبی گسترش یافته و کشاورزان چای پرورش می‌دهند؛ بنابراین در این مناطق باقی‌مانده و ضایعات چای به میزان زیاد یافت می‌شود. ممکن است از باقی‌مانده‌های گیاه چای نیز بتوان در پرورش قارچ دکمه‌ای استفاده نمود.

در مطالعات، خواص فیزیکی و شیمیایی یک ماده پوششی خوب را این‌گونه بیان نمودند که شامل بالا بودن میزان تخلخل و ظرفیت نگه‌داری آب، PH ۲/۷-۲/۸، میزان آهک ۵/۲-۵/۳% و نیتروژن کل ۷/۰-۸/۰%، مقدار کم عناصر مغذی آلی و غیر آلی و عاری بودن از آفات و بیماری‌ها است و به ‌طور عملی خصوصیات یک خاک‌پوششی بر روی عملکرد قارچ، باید دارای ۱۸۰–۲۰۰% ظرفیت نگهداری آب، تخلخل ۷۸%، ظرفیت هوای ۱۲ درصد، PH ۳/۷-۵/۷، ماده آلی۴۷%، نیتروژن کل ۲۲/۱% و نسبت ۲۱: ۱ کربن به نیتروژن باشد. در این مطالعه به‌طور عملی به صحت این موارد نیز پرداخته می‌شود.

این آزمایش در کشور ترکیه انجام گرفته است که در آن از ضایعات تولیدی چای در طول رشد گیاه چای، جهت ماده پوششی در پرورش قارچ استفاده شده است و میزان عملکرد به‌دست‌آمده با عملکرد خاک پیت مقایسه شده است. تیمارهایی که در این آزمایش استفاده شده است شامل:

1_ باقی‌مانده‌های تولیدی چای (تی دبلیو)

شامل کلش‌های خشک‌شده و برگ‌های فیبری چای که بعد از رشد گیاه چای، باقی‌مانده است.

2_ باقی‌مانده‌های تخمیری چای (اف تی دبلیو)

ضایعات تولیدی چای که در ابتدا به میزان ۷۰% مرطوب شده است و در یک اتاق با دمای ۵±۲۵ درجه سانتی گراد، هر دو روز یک‌بار در فاصله بیش از یک ماه مخلوط گردیده است.

3_ مخلوطی از باقی‌مانده‌های چای و پیت

مخلوطی از باقی‌مانده‌های چای و پیت به نسبت ۱: ۱ (TW+P)

4_ خاک پیت بدون هیچ مخلوطی دیگر به‌عنوان یک ماده پوششی استاندارد

به‌منظور تنظیم سطح طبیعی PH به همه‌ی تیمارهای پوششی سنگ گچ افزوده شد و برای ضدعفونی کردن آن‌ها فرمالین ۲% به تیمارها اسپری گردید. قارچ‌ها در کیسه‌های cm ۳۸×۵۰×۲۰ که دارای ۱۰ کیلوگرم کمپوست بذرزنی شده بود، پرورش داده شدند. پس از اتمام مرحله اسپان ران در کمپوست، مواد پوششی به ضخامت ۴ سانتی‌متر به هر کیسه داده شد. دما در اتاق‌های کشت در ۵±۱۶ درجه سانتی گراد و رطوبت در محدوده ۸۰-۸۵% تنظیم گردید.

پس از سفید شدن میسیلیوم ها در سطح مواد پوششی، هوادهی جهت القای تولید اندام بارده قارچ انجام گردید. عملکرد روزانه برحسب کیلوگرم در مترمربع برای هر تیمار پوششی در یک دوره ۴۰ روزه ثبت گردید. برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی تیمارهای پوششی ازجمله کربن، میزان مواد آلی، PH، میزان نمک‌ها، میزان کلسیم کربنات، نیتروژن کل و ظرفیت نگهداری آب اندازه‌گیری گردید.

نتیجه گیری:

بر اساس نتایج، نه باقی‌مانده‌های چای (TW) و نه باقی‌مانده‌های تخمیری چای (FTW) را نمی‌توان به‌تنهایی به‌عنوان ماده پوششی استفاده کرد؛ زیرا استفاده از ضایعات چای به‌تنهایی به‌عنوان یک ماده پوششی موجب افزایش عملکرد در مقایسه با عملکرد پیت به‌عنوان یک ماده پوششی نشد، ترکیب ضایعات چای با پیت به نسبت ۱ به ۱ موجب افزایش عملکرد نسبت به باقی‌مانده‌های چای (TW) و باقی‌مانده‌های تخمیری چای (FTW) شد. ازاین‌روی ترکیب باقی‌مانده‌های چای و پیت (TW+P) در نسبت ۱ به ۱ را می‌توان به‌عنوان یک ماده پوششی خوب در کشت قارچ استفاده کرد.

گزارش شده است که یک ماده پوششی خوب باید دارای ظرفیت نگهداری آب و درصد تخلخل خوبی باشد. رابطه مثبت بین تخلخل و عملکرد قارچ اثبات شده است. ولی در این مطالعه، بیشترین عملکرد در پوشش پیت مشاهده شد که ظرفیت نگهداری آب کم‌تری هم داشت، از طرفی در مطالعه‌ای که توسط نوبل و کیز در سال ۱۹۹۵ انجام گردید، مشخص شد هیچ رابطه‌ای بین تخلخل و ذخیره آب در مواد پیت و عملکرد قارچ یا مقدار ماده خشک وجود ندارد؛ بنابراین نتایج نشان می‌دهد که داشتن ظرفیت نگهداری آب بالا در مواد پوششی برای دست‌یابی به عملکرد بالاتر در کشت قارچ لازم است ولی کافی نیست.

علاوه بر درصد تخلخل و ظرفیت نگهداری آب، مقدار مواد آلی و غیر آلی ماده پوششی اثر مهمی بر روی عملکرد قارچ دارد. بر این اساس یک خاک‌پوششی خوب باید مقدار کمی یون‌های آلی و عناصر مغذی آلی داشته باشد. ماده پوششی ترکیب باقی‌مانده‌های چای و پیت (TW+P) موجب کاهش مقدار نمک شده و عملکرد را در ۳۰ و ۴۰ روز افزایش می‌دهد. این نشان می‌دهد که کاهش مقدار نمک در ماده پوششی موجب افزایش عملکرد و تولید قارچ می‌شود. به‌طور کلی مقدار کم املاح در ماده پوششی در تولید قارچ مطلوب است.

مقدار کل نیتروژن در ماده پوششی معمولاً بین ۷/۰% تا ۸/۰% در کشت قارچ است. هر چه مقدار کربن و نیتروژن در ترکیب باقی‌مانده‌های چای و پیت (TW+P) نسبت به باقی‌مانده‌های چای (TW) و باقی‌مانده‌های تخمیری چای (FTW) بیشتر باشد، افزایش عملکرد در پوشش‌های پیت و ترکیب باقی‌مانده‌های چای و پیت (TW+P) بالاتر خواهد بود.

در کشت قارچ، استفاده از ماده پوششی با مقدار منیزیم بالا موجب افزایش ۵/۰ درصد عملکرد ولی تأخیر در رشد قارچ می‌شود. در این مطالعه اثر منیزیم و پتاسیم موجب کاهش عملکرد شد زیرا ترکیب پیت با باقی‌مانده‌های چای (TW+P) موجب کاهش مقدار این دو عنصر و افزایش عملکرد می‌شود.

غلظت کل یون آهن در ماده پوششی دارای اثر مثبتی بر روی تولید قارچ است. پیشنهاد می‌شود که سولفات یون آهن ۲۰۰ ppm به کمپوست افزوده شود تا زمان برداشت قارچ جلو بیفتد. مقدار آهن و منیزیم بین تیمارهای ترکیب باقی‌مانده‌های چای و پیت (TW+P) و پیت مشابه بود و عملکرد هم در یک دوره ۳۰-۴۰ روزه در این دو تیمار تفاوتی نشان ندادند. مقدار بالای یون آهن در ماده پوشش باعث افزایش عملکرد در ۴۰ روز می‌شود در حالی که ترکیبات آلی و غیر آلی دیگر در ماده پوششی موجب کاهش عملکرد قارچ می‌شود.

در مقایسه‌ی عملکرد قارچ حاصل از خاک پیت با عملکرد قارچ حاصل از مواد پوششی ضایعات چای، عملکرد پیت بیشتر بود ولی ترکیبی از ضایعات تولیدی چای با خاک پیت به نسبت ۱: ۱ عملکرد قارچ را افزایش داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست